Therapie

Op sites of in magazines over wellness of verzorging wordt wel eens een van de allerbelangrijkste aspecten vergeten: de menselijke geest. Omdat wij het belangrijk vinden dat ook onze psyche voldoende aandacht krijgt, hebben we besloten om daar een aparte categorie voor te maken. Indien je zelf te maken hebt met psychologische of psychosomatische problemen, of indien je graag wat effectiever je doelen zou bereiken, of als je gewoon wat meer wilt weten over allerlei vormen van (psycho)therapie, is deze rubriek voor jou!

Wie graag wat hulp wil bij het bereiken van zijn of haar doelen, kan ons zoals gebruikelijk contacteren via:

Dirk Vandereyken

dirk@badass.be

+32 494 38 27 44

Hoogsensitieve (of hoogsensorische) personen

 

'Onze gedachten worden ons door onze gevoelens ingegeven.'

Cees Buddingh

 

Een begrip dat tegenwoordig erg veel ingang heeft gevonden, is hoogsensitiviteit. Dit is een relatief nieuw construct, waar nog maar weinig, maar wel beloftevol en interessant wetenschappelijk onderzoek naar is gedaan. Het is echter duidelijk dat heel wat hoogsensitieve (of hoogsensorische) personen (of 'HSP's') veel hebben aan de ontdekking dat ze hoogsensitief zijn, dat ze niet alleen zijn (er wordt beweerd dat ongeveer 20 procent van de bevolking hoogsensitief is), dat er ook positieve kanten zijn, enzovoort.

Hoogsensitieve personen zijn gevoeliger voor indrukken van buitenaf (en gewoonlijk ook van binnenin) dan een doorsnee 'niet-HSP'. Het is moeilijk te zeggen hoe dit komt, omdat er, zoals boven vermeld, nog maar weinig degelijk onderzoek naar is gebeurd. Wel lijkt vast te staan dat prikkels (en daarmee bedoelen we 'prikkels' in de psychologische betekenis, dus alles wat te maken heeft met zintuiglijke waarneming - horen, zien, proeven, voelen, ruiken en denken) 'harder' aankomen dan dat bij anderen het geval zou zijn.

Misschien zijn de zenuwen van HSP's acuter dan gemiddeld, misschien ontbreekt er een soort filter, of misschien doet het verschil zich vooral voor op neuronaal niveau. Omdat bepaalde gezinssituaties vaak lijken terug te komen, kunnen we vermoeden dat het hoogsensitief zijn in ieder geval gedeeltelijk ervaringsgebonden is, maar dit sluit andere factoren natuurlijk geenszins uit. Het belangrijkste is in ieder geval dat een HSP:gemakkelijker details zal opmerken

Bijvoorbeeld:

Suzy stapt de slaapkamer binnen en ziet onmiddellijk dat haar vriend niet alleen heeft gekuist, maarook haar favoriete deken heeft hersteld.

Johan komt na 5 jaar terug in Café Terzon en merkt onmiddellijk op dat de glazen die daar gebruikt worden zijn veranderd.

• prikkels als intenser zal ervaren dan een gemiddelde andere persoon

Suzy voelt zich erg gelukkig: ze heeft maar een paar keer aan haar vriend gezegd hoeveel dat deken voor haar betekent, maar toch heeft hij zich dat herinnerd en heeft hij zich de moeite getroost om het versleten dekentje te herstellen!

De hard rock muziek die tegenwoordig in Café Terzon wordt gespeeld komt bijna letterlijk hard aan.

• sterker zal reageren op die prikkels, en vaak vermijdend gedrag zal tonen

Suzy loopt terug de living in en vliegt om de armen van haar vriend.

Johans eerste reactie is om de oren toe te dekken en weg te lopen.

• zeer sterk kan associëren

Dat moment doet Suzy terugdenken aan de eerste keer dat ze haar vriend vastpakte, en ze voelt zich weer even verliefd als toen.

Dan beseft Johan dat net hetzelfde liedje - 'Heaven and Hell' van Black Sabbath - werd gespeeld toen hij voor de derde keer een meisje kuste.

• details ook gemakkelijk terug kan bovenhalen (ook al weten we niet of dit te maken heeft met hoe indrukken worden opgeslagen, of hoe ze worden terug in herinnering gebracht, ook dit lijkt met associatie te maken te hebben)

Ze weet nog perfect dat het de nacht voordien had geregend, en dat de groene grassprietjes nog zwanger waren van de dauw. De geur van het park bedwelmde haar, en zelfs nu, in de living, lijkt ze het gras opnieuw te ruiken.

Johan herinnert zich die dag als gisteren. Het meisje had lang krullend bruin haar tot aan haar schouders, en hemelblauwe ogen met in de irissen vlekjes groen. Ze droeg een rode pull van Esprit met groene ruitjes, en aan de rechterschouder was een draadje losgekomen. Hij weet nog dat ze een lichte blos op haar wangen had, en dat hij dat verkeerdelijk had geïnterpreteerd als een teken van koorts...

• vaak ook erg emotioneel reageert, ook al omdat de associaties die hij of zij maakt meestal ook nog sterk zijn verbonden met de bijhorende emoties

Suzy begint zich ook wel een beetje triest te voelen, omdat er nu lelijke wolkenkrabbers staan waar ooit het park is geweest.

Johan voelt die oude verliefdheid onmiddellijk terugkomen. De vlinders in zijn buik, dat rare, opgewonden gevoel: alles voelt net aan alsof het meisje er nog steeds is.

• mede door bovenstaande punten ook vaak erg zelfbewust is

Ze voelt een traan traag over haar linkerwang rollen.

Hij kan het gevoel dat hij nu heeft tot in de kleinste details benoemen. De vlinders in zijn buik voelen aan als lichte kriebels, die om de paar seconden van west naar oost verhuizen, om vervolgens draaiende bewegingen te maken in de richting van de klok...

• regelmatig in conflict komt met zichzelf, zijn of haar gevoelens, indrukken, kennissen, vrienden of vriendinnen, enzovoort.

Even dreigt Suzy zich te verliezen in weemoed, maar dan voelt ze weer de liefdevolle armen van haar vriend om zich heen en laat ze opnieuw een intens geluk over zich heen komen.

Johan geniet van zijn verliefde gevoel... maar tegelijkertijd beseft hij dat alles voorbij is. Het meisje is er niet meer, en hij is al geruime tijd single en eenzaam. Toch blijft hij in Café Terzon, want het is lang geleden dat hij zich zo heeft gevoeld. Jammer genoeg doet de luide muziek zijn oren nog steeds pijn...

• het vaak moeilijk heeft om zich in een grote groep te bevinden: dat zorgt immers voor nog meer prikkels, en bovendien wordt hij of zij niet altijd goed begrepen.

Gert, Katrien en Dirk komen binnen. Dat zijn allemaal vrienden van Johan, maar toch was hij nu liever even alleen geweest met zijn gevoelens. De drie beginnen onmiddellijk allemaal tegen hem te praten, en dat overdondert Johan. Hij weet dat het onwenselijk sociaal gedrag zou zijn als hij hen hierover zou aanspreken, en durft hen niet te vragen hem even met rust te laten. Het trio ziet wel dat er iets mis is, maar reageert vol onbegrip. Johan heeft immers heel wat te vieren: hij is net verjaard, heeft vijf juiste getallen ingevuld op zijn Lottoformulier, en het gaat heel goed met zijn zus, die net getrouwd is...

Natuurlijk hebben niet alle HSP's dezelfde kenmerken, maar voor vele zullen de bovenstaande voorbeelden ongetwijfeld erg herkenbaar zijn. Zo kan een hoogsensitieve persoon door de buitenwereld enorm geapprecieerd worden voor zijn of haar kwaliteiten (zoals creativiteit, inzicht, een sterk ontwikkelde intuïtie, intelligentie, gevatheid, begrip, aandacht voor details, enzovoort), maar stoot men ook soms op onbegrip, want er zal al snel gezegd worden dat men toch 'overdreven' reageert, dat iets 'toch niet zo erg' is, enzovoort. Leren inzien dat het hier niet enkel gaat over een 'belachelijke' reactie, kan dan ook bevorderlijk zijn voor de relaties met een HSP. Deze heeft immers niet zelden het gevoel de eigen emotionele of zelfs fysieke reacties moeilijk de baas te kunnen.

Het zou moeten duidelijk zijn dat HSP's heel wat kwaliteiten kunnen uitdragen. Ook positieve ervaringen kunnen immers sterk aangevoeld of terug in herinnering gebracht worden! En dat men details gemakkelijker opmerkt, is zeker ook vaak een pluspunt. Dit is een van de krachten van het begrip HSP, want in het verleden werden hoogsensitieve personen wel eens behandeld alsof ze aan een of andere ziekte leden die zo snel mogelijk moest behandeld worden, zoals 'neurasthenie' of 'hyperesthetisch emotioneel syndroom'. Het construct 'HSP' is gelukkig breder dan die twee voorgaande 'aandoeningen', waardoor men zich er gemakkelijk beter bij kan voelen en meer mensen zich er kunnen in terugvinden. Is het trouwens niet vreemd om over een eigenschap te spreken als een 'aandoening'? We zeggen toch ook niet dat vrouw zijn, Belg zijn of oren hebben een aandoening is?

Net zoals het belangrijk is de positieve kenmerken van hoogsensitieve personen te erkennen, kan het ook belangrijk zijn mogelijke negatieve eigenschappen of gevolgen van het hoogsensitief zijn te belichten. Heel wat hoogsensitieve personen ervaren problemen in hun dagelijkse leven; op hun werk, in hun vriendschappen, met hun familie, als ze uitgaan, enzovoort. Zonder de positieve kanten te weinig te benadrukken, willen we dus ook aandacht schenken aan wat velen ervaren als storend.

Bovendien is het belangrijk niet té veel te vertrouwen op de eigen kwaliteiten. Het is niet altijd bevorderlijk als je denkt dat je iemand veel beter hebt ingeschat omdat je beter details opmerkt. Zelfs als je hoogsensitief bent, kan je wel eens verkeerd zijn! Verder is het belangrijk te begrijpen dat (bijvoorbeeld) de lading van woorden voor veel mensen erg verschillend kan zijn, en dat niet iedereen de lading aan een woord geeft die jij eraan geeft. Ook andere hoogsensitieve mensen zullen wel eens verschillend reageren op eenzelfde woord!

Een voorbeeld:

Tijdens mijn allereerste lezing over dit onderwerp, maakte ik de 'fout' het woord 'hypersensitief' te gebruiken in plaats van het woord 'hoogsensitief'. Onmiddellijk werd ik geïnterpelleerd door een zeer verontwaardigde toehoorder, die vond dat het woord 'hypersensitief' erg negatief klonk, en zich aangevallen voelde. Het was alsof er werd gezegd dat ze ziek was, en dat terwijl het haar jaren had gekost om te leren omgaan met haar hoogsensitiviteit, wat ze nu voortreffelijk deed! Natuurlijk is net dit een perfect voorbeeld van een hoogsensitieve reactie, en deze persoon leek ook voor heel de zaal te spreken... terwijl na de lezing andere aanwezigen me net kwamen vertellen dat het woordje 'hyper' hen sterker in de oren klonk, en hen deed voelen alsof ze meer kracht en macht hadden! Op voorhand eens checken hoe verschillende hoogsensitieve personen reageren op eenzelfde woord kan dus wel interessant zijn en voorkomt problemen als waarover ik het net heb gehad! Tegelijkertijd leerde ik op minder dan twee uur tijd erg veel bij: negatieve uitspraken die door een ander publiek nauwelijks zouden opgemerkt worden, werden nu gemakkelijk herkend en dat zorgde ervoor dat ik zelf mijn eigen taalgebruik moest verbeteren en aanscherpen. Zo laat ik nu graag teksten als deze nalezen door iemand die hoogsensitief is - de feedback die ik dan krijg is erg waardevol!

Wie goed heeft opgelet, zal begrijpen dat sommige mensen in de omgeving van een HSP snel op de tenen lopen: men is vaak bang de HSP pijn te doen, letterlijk of figuurlijk. In het ergste geval is er zelfs weinig begrip voor een eigenschap die toch ook heel wat positieve kanten heeft, en concentreert men zich te veel op de keerzijde van de medaille. Tegelijkertijd loopt een HSP zelf al vaak op de eigen tenen: de ervaring van de ruimtelijkheid zelf, de eigen ideeën of denkbeelden van anderen, de zintuiglijke indrukken, enzovoort, zorgen ervoor dat men soms erg snel moe, kwaad, angstig, overprikkeld of depressief geraakt. Aan de andere kant zijn HSP's ook vaak creatieve personen, die zich sterk kunnen inleven. Al kan het natuurlijk ook gebeuren dat men zich terugtrekt of dat men de eigen emoties afvlakt, om er toch maar beter mee te kunnen omgaan. Dat laatste is wel een rariteit: de intensiteit van de positieve emoties zorgt er immers meestal voor dat men liever een leven met pieken en dalen leidt dan een leven waarin alles volgens een vlakke lijn verloopt!

De taak van een therapeut lijkt dan ook te zijn HSP's te begeleiden tijdens hun dalmomenten, en indien mogelijk ervoor te zorgen dat de dalmomenten minder diep zijn, zonder noodzakelijk te raken aan de hoge pieken (zolang er zich hierbij geen ongezonde reacties voordoen). Bovendien verdienen zij het om gestimuleerd te worden als zij hun positieve kwaliteiten willen gebruiken! Voor velen is het een verademing dat er eindelijk eens wordt gewezen op zaken die heel wat vreugde en geluk met zich kunnen meebrengen. Zo is men bijvoorbeeld ook vaak erg gevoelig voor romantiek... iets waar een partner moeilijk ontevreden mee kan zijn!

In België is er slechts een handvol therapeuten bezig met hoogsensitiviteit. Daarom proberen wij zoveel mogelijk te doen met HSP's, en organiseren we ook praatavonden, cursussen en lezingen.

 

 

 

---

Ericksoniaanse therapie

 

'Iedereen is zo individueel als de eigen vingerafdruk.'

Milton H. Erickson

Het verhaal van Milton H. Erickson (1901 - 1980) - mogelijk de grootste psychiater en hypnotherapeut aller tijden - is verbazingwekkend.

Erickson had te kampen met tal van lichamelijke problemen, maar hij wist elk van deze ongemakken om te buigen tot een sterkte. Ook in de aanpak van zijn cliënten was dit een centraal thema, en hij is bekend om de vele verhalen waarin hetgeen een persoon anders maakt er net voor zorgt dat hij of zij zichzelf leert overstijgen.

Zelf was Erickson toondoof. Toen hij op zeer jeugdige leeftijd de kerk binnenstapte tijdens een repetitie van het koor, klonk de zang hem dan ook verschrikkelijk in de oren! Toch bleef hij staan, want hij vroeg zich af hoe het kon dat mensen die dergelijke lelijke klanken produceerden er zo gelukkig konden uitzien. Al snel zag hij dat alle leden van het koor tegelijkertijd ademhaalden. Hij begon dit ook toe te passen in de klas, waar hij zijn ademhaling gelijkschakelde aan die van de lerares, en ontdekte dat hij meer positieve reacties en aandacht begon te krijgen van haar. Dit werd de basis voor wat Bandler & Grinder later ook 'matching' gingen noemen. Toen hij al therapeut was, zei Erickson dat hij een goede pianospeler niet kon herkennen aan de geluiden die hij voortbracht, maar wel aan de vingerbewegingen die hij maakte. Dit zag hij echter ook als een voordeel: 'zoveel wordt overgebracht door de manier waarop een persoon spreekt,' zei hij. 'Mijn toondoofheid heeft me genoodzaakt aandacht te besteden aan buigingen in de stem. Dit betekent dat ik minder afgeleid wordt door de inhoud van wat mensen zeggen. Veel gedragspatronen worden gereflecteerd in de manier waarop een persoon iets zegt in plaats van in wat hij zegt.'

Erickson was ook kleurenblind: hij was enkel in staat tinten paars en violet te zien, en zag er dan ook erg excentriek uit: enkel deze kleuren trokken immers zijn aandacht, waardoor hij zich daar ook in kleedde. Zelfs de muren van zijn badkamer waren paars geverfd! Ook dit wist hij om te buigen in een voordeel, zoals tijdens experimenten waarin hij proefpersonen onder hypnose kleuren deed hallucineren op een wit vel papier, waarna ze het nabeeld (de complementaire kleur) hallucineerden op een tweede vel papier.

Toen hij 17 was, kreeg Milton een zware aanval van polio die hem lange tijd bedlegerig liet. Er werd hem verteld dat hij nooit meer zou kunnen lopen. Dit was in zekere zin Ericksons eerste kennismaking met het fenomeen van hypnose: hij kon namelijk enkel nog zijn ogen bewegen, en begon te experimenteren met diepere bewustzijnstoestanden. Zo begon hij bepaalde spiergroepen opnieuw te trainen, bijvoorbeeld door zich in te beelden hoe hij vroeger appels ging plukken. Binnen het jaar was hij in staat op krukken te lopen, de dokters en de medische wereld verbluft achterlatend. Het volgende jaar begon hij zijn universitaire studies, en de eerstvolgende zomervakantie spendeerde hij al volledig alleen in een kano om zijn spieren te trainen. Zelfs nadat hij in 1952 ten prooi viel aan een tweede polioaanval en het gebruik van zijn rechterzijde verloor, wist hij nog een extreem moeilijke trektocht doorheen de bergen te maken in twee kano's.

Erickson was een van de meest gerespecteerde therapeuten en auteurs van zijn tijd, maar gebruikte gewoon zijn living als praktijkruimte, en zijn patiënten werden zijn familieleven binnengebracht en leerden ook zijn acht kinderen kennen.

Een hele stijl van hypnose werd naar hem vernoemd, en wordt vaak synoniem gebruikt met 'permissieve hypnose' (waarbij de hypnotiseur veel ruimte laat voor eigen interpretatie), ook al ging Erickson ook vaak vrij directief te werk. Toch zijn 's mans inzichten in traditionele therapie en psychiatrie zeker even waardevol. Hij was gekend voor zijn onconventionele benadering tegenover psychotherapie en zijn gebruik van metaforen, verhalen en hypnose. Erickson zag het onbewuste als apart van het bewuste, met zijn eigen ervaringen, interesses, antwoorden, enzovoort. In tegenstelling tot Freud, die het onbewuste zag als een opslagplaats voor verdrongen en pijnlijke herinneringen, zag Erickson het onbewuste voornamelijk als iets positief. Dit alleen al ontketende een ware revolutie binnen het therapeutische landschap. Volgens hem was het onbewuste creatief en probleemoplossend, een idee dat bevestigd wordt in recente onderzoeken. Erickson was ook een meester in het gebruiken van eender wat (zoals de eigen levensloop, culturele achtergrond, geloven, favoriete woorden of zelfs neurotische trekjes) in de buurt van een patiënt om deze te helpen veranderen.

Een voorbeeld:

Op een dag viel Robert, een van Miltons zonen, van de buitentrap, waarbij hij zijn lippen spleet doordat zijn tanden door het tandvlees schoten. Zijn ouders liepen naar de plaats waar hij gevallen was en zagen dat het om een noodgeval ging. Dit is wat Erickson erover schrijft:

'Geen moeite werd gedaan om hem op te tillen. In de plaats daarvan werd hem terwijl hij naar adem hapte om opnieuw te schreeuwen snel, simpel, begripvol en emotioneel gezegd: "Dat doet enorm veel pijn, Robert. Dat doet verschrikkelijk veel pijn."

Net op dat moment, wist mijn zoon zonder enige twijfel dat ik wist waarover ik aan het praten was. Hij kon akkoord gaan met mij en wist dat ik volledig akkoord ging met hem. Daardoor kon hij respectvol luisteren naar mij, want ik had aangetoond dat ik de situatie volkomen begreep.

Daarna zei ik tegen Robert: "en het zal gewoon verder pijn blijven doen." In deze simpele stelling benoemde ik zijn eigen angst, bevestigde ik zijn eigen beoordeling van de situatie, demonstreerde ik mijn goed intelligent begrip over de hele materie en mijn volledig akkoord zijn met hem, want op dat moment kon hij uitkijken naar een leven vol kwelling en pijn voor zichzelf.

De volgende stap voor hem en voor mij was om te verklaren, terwijl hij opnieuw inademde: "en je wilt echt dat het zou stoppen met pijn doen." Opnieuw waren we volledig akkoord met elkaar en hij werd bekrachtigd en zelfs aangemoedigd in deze wens. En het was zijn wens, volledig voortkomend van binnenin zichzelf en bestaand uit zijn eigen dringende nood.

Nu de situatie op deze manier gedefinieerd was, kon ik hem met enige zekerheid van aanvaarding een suggestie aanbieden. De suggestie was: "misschien zal het straks stoppen met pijn te doen, in maar een minuutje of twee."

Dit was een suggestie die volledig afgestemd was op zijn eigen noden en wensen, want gekwalificeerd met "misschien zal het", waardoor het niet in contradictie was met zijn eigen begrip van de situatie. Dus kon hij het idee accepteren en zijn eigen antwoord erop beginnen te formuleren.

Robert wist dat hij pijn had, dat hij een beschadigde persoon was; hij kon zijn bloed op het trottoir zien, het proeven in zijn mond en het zien op zijn handen. En toch, zoals alle andere menselijke wezens, kon hij ook naar de narcistische onderscheiding in zijn eigen ongeluk verlangen, samen met nog meer verlangen naar narcistisch comfort. Niemand wilt een lichte hoofdpijn: omdat een hoofdpijn moet verdragen worden, laat het dan zo kolossaal zijn dat enkel de lijder het zou kunnen verdragen! Menselijke trots is zo vreemd goed en troostend! Daarom werd Roberts aandacht dubbel naar twee levensbelangrijke thema's van begrijpelijke belangrijkheid voor hem gericht door simpele verklaringen: "dat is heel veel bloed op het trottoir. Is het goed, rood, sterk bloed? Kijk aandachtig, moeder, en zie. Ik denk dat het zo is, maar ik wil dat je zeker bent."'

Toen Roberts bloed nader werd bekeken - onder andere tegen de witte achtergrond van de gootsteen van de badkamer - bleek inderdaad dat het om 'goed sterk bloed' ging. Terwijl dit gebeurde, kon de jongen, die gestopt was met te wenen in pijn en angst, schoongemaakt worden. Toen hij naar de dokter ging voor hechtingen werd er gevraagd of hij er zoveel zou kunnen krijgen als zijn zuster had gekregen. Het hechten werd gedaan zonder verdoving, en de jongen bleek geïnteresseerd deel te nemen aan de procedure.

Ericksoniaanse therapie vormt een van de stromingen waaruit Dirk Vandereyken elementen heeft ontleend om in zijn eigen aanpak te versmelten.

 

 

---

Hypnose en hypnotherapie

 

'Op een dag benaderde een man Ikkyu en vroeg hij: "meester, wilt u alstublieft een aantal grondregels van de hoogste wijsheid voor mij neerschrijven?"
Ikkyu nam zijn penseel en schreef: "aandacht".
"Is dat alles?" vroeg de man.
Ikkyu schreef daarop: "aandacht. Aandacht."
"Wel," zei de man, "ik zie niet echt veel diepte in wat u hebt geschreven."
Daarop schreef Ikkyu hetzelfde woord drie keer: "aandacht. Aandacht. Aandacht."
Half kwaad eiste de man: "Wat betekent dat woord aandacht nu eigenlijk?"
Ikkyu antwoordde vriendelijk: "aandacht betekent aandacht."'

In Schiller

'Mijn stem zal met je meegaan.'

Milton H. Erickson

 

 

Hypnose kan een ijzersterk hulpmiddel zijn voor het aanpakken van heel wat verschillende thema's. Zo ontdekte het National Institute of Health in 1996 in een analyse van maar liefst 27 verschillende experimenten dat hypnose pijn (veroorzaakt door bijvoorbeeld kanker, andere chronische ziekten, enzovoort) in niet minder dan 75 procent van de 933 proefpersonen sterk deed verminderen, en in een andere analyse van 18 verschillende studies werd ook nog eens aangetoond dat proefpersonen die een combinatie kregen van hypnose en een traditionele therapeutische behandeling (tegen slapeloosheid, zwaarlijvigheid, stress en hypertensie) meer verbetering vertoonden dan 70 procent van de mensen die enkel een traditionele behandeling kregen voorgeschoteld (Erika Fromm en Michael R. Nash, 1992). In sommige progressieve ziekenhuizen is het inmiddels ook ingeburgerd om operaties of bevallingen uit te voeren onder hypnose en zonder (mogelijk schadelijke) narcose.

Hoewel een toonaangevende vereniging als de American Psychological Association hypnose al lang heeft erkend als hulpprocedure bij therapie, blijven er toch nog altijd heel wat vooroordelen en misvattingen over hypnose. Vreemd genoeg is dit zowel voor het grote publiek als voor hypnotiseurs het geval. Daarom is het interessant te weten wat voor wetenschappelijke bewijs er eigenlijk is voor dit fenomeen.

Hypnose is niet paranormaal. Ik vergelijk het altijd met licht. Daglicht dat invalt, is diffuus. Het valt een beetje overal. Een laserstraal bestaat echter uit gebundeld licht, en dat is nu net wat je tijdens een hypnose met de aandacht van iemand doet. Gewoonlijk is de aandacht diffuus, maar tijdens een hypnosesessie wordt de aandacht erg geconcentreerd. Er zijn dan ook enorm veel verschillende manieren om iemand te hypnotiseren. Het enige gemeenschappelijke punt is dat men zich concentreert. Of dat nu op een punt op de muur is, of op het klassieke uurwerk, of op een liedje, of op de eigen ademhaling, of op een beeld, heeft op zich weinig belang, al kan het interessant zijn om iets te vinden dat klikt bij een bepaalde persoon. Eigenlijk wijst onderzoek zelfs uit dat niet de hypnotiseur, maar wel de persoon die wordt gehypnotiseerd de bepalende factor is of een diepe graad van hypnose wordt bereikt!

Bijna iedereen kan gehypnotiseerd worden. Op de schaal van Stanford (waar we straks nog op terugkomen) scoort 95% van de proefpersonen minstens 1 op 12 (de laagst mogelijke score is 0), en de eigen aanleg voor hypnose blijft stabiel doorheen de volwassenheid, ongeacht de leeftijd. Enkel zwakzinnigen en kinderen die te jong zijn om te begrijpen wat er gezegd wordt, lijken zeer er moeilijk vatbaar voor. In tegenstelling tot wat veel leken denken, zijn goedgelovige mensen zeker niet vatbaarder voor hypnose dan kritische personen. Ook motivatie, ervaring, intelligentie of andere (persoonlijkheids)kenmerken zijn geen goede indicatie voor de diepte die men kan bereiken onder hypnose. Wel lijkt de hersenstructuur een goede indicatie voor de eigen hypnotiseerbaarheid: in 2004 ontdekten James E. Horton van de University of Virginia's College en Helen J. Crawford dat het rostrum gedeelte van het corpus callosum bij de best hypnotiseerbare proefpersonen 32 procent groter is dan bij proefpersonen die niet reageren op hypnose.

Over die schaal van Stanford willen we wel nog iets kwijt. Wanneer men iemand een score op deze schaal toekent, gebeurt dat aan de hand van allerlei kleine tests. Er hoort een test bij elk cijfertje. Wie bijvoorbeeld de eerste zeven tests juist uitvoert, krijgt een 7 op de schaal. Toch lijkt dit ons niet altijd een perfecte waardemeter. Sommige mensen lijken immers meer aanleg te hebben om bepaalde dingen onder hypnose te bereiken dan anderen, wat betekent dat bovenstaande persoon misschien niet slaagt in tests 8 en 9, maar wel zou kunnen slagen in test 10. Toch wordt de test algemeen aanvaard door gevestigde hypnotherapeuten..

Het is zeker niet zo dat de hypnotiseur controle heeft over de personen die hij heeft gehypnotiseerd. Je zou kunnen zeggen dat er steeds een 'stemmetje' aanwezig is dat ervoor zorgt dat je nooit iets zult doen wat tegen de eigen principes ingaat. Zo lieten we tijdens een lezing iemand geloven dat ze haar favoriete zangeres was. Toen we haar echter vertelden dat ze het podium moest opstappen en iets zingen, werd ze wakker zodra ze haar denkbeeldige microfoon aanraakte. Later bleek dat het meisje plankenkoorts had.

Ook bovenstaande stelling moet echter genuanceerd worden. Een klein gedeelte van de bevolking - misschien ongeveer een procent - lijkt een staat te bereiken die wordt aangeduid als 'stuporeus'. Deze mensen schijnen zowat alles te doen wat wordt gevraagd. We zijn echter van mening dat dit niets te maken heeft met een slecht of labiel karakter, of met een absolute controle van de hypnotiseur. Wat er wel aan de hand is, is te verklaren met het fenomeen van de vernauwde aandacht. Omdat een stuporeus iemand zo geconcentreerd is op de uit te voeren taak, is hij of zij vaak niet meer echt bezig met wat er rond hem of haar heen gebeurd.

Gehypnotiseerde mensen gedragen zich in ieder geval nooit als passieve machines: ze zijn actief bezig met het oplossen van hun problemen, en zijn ook creatief als dat niet gesuggereerd wordt door de therapeut. De meeste zaken die hen overkomen, worden echter als 'moeiteloos' ervaren, alsof alles 'vanzelf' gaat.

Lang niet iedereen heeft overigens het gevoel 'weg' te zijn: gewoonlijk behoud je tijdens een hypnosesessie contact met de buitenwereld. Het is net omdat het mogelijk is dat je daardoor gestoord wordt, dat er tijdens shows gewoonlijk wordt gevraagd aan de toeschouwers om stil te blijven. Het is overigens toch belangrijk dat je hypnotiseur kunt horen, niet?

Hypnose is absoluut onschadelijk. Wél kunnen negatieve suggesties schadelijk zijn, maar dit geldt evengoed voor het dagelijkse leven. Wie voortdurend van de leraar te horen krijgt dat hij er niets van kan, loopt het risico dit ook te gaan geloven wanneer het niet waar is, of om een deuk te krijgen in het zelfvertrouwen. Dit betekent dus dat hypnotherapeuten - net als alle mensen - zeker moeten oppassen met de suggesties die ze geven!

Zo denken we dat de meeste (of alle) mensen die lijden aan multiple personality disorder (waarbij men denkt meerdere persoonlijkheden te hebben) verkeerde suggesties hebben gekregen (niet noodzakelijk onder hypnose) van mensen die praten over verschillende 'delen' of 'persoonlijkheden'. En wat te denken over waarzeggers, wier voorspellingen vaak waarheid worden omdat men er (onbewust) zijn of haar handelen naar richt!

Ook bij het ophalen van herinneringen wijst onderzoek wijst uit dat men vaak dingen fantaseert! Hiervoor moet een therapeut dus oppassen, vooral wanneer het bijvoorbeeld gaat om vermeende incest of mishandeling.

Het is onmogelijk in een hypnotische staat te blijven 'steken'. Wie toch in hypnose zou blijven, zou trouwens gewoon in slaap vallen en daarna nuchter wakker worden. Het lijkt er trouwens op dat men ook in het dagelijkse leven vaak een hypnotische staat ervaart, bijvoorbeeld bij het lezen, het tv kijken, of het beoefenen van yoga of meditatie.

Zoals gezegd, is hypnose vaak een uitstekend hulpmiddel bij het behandelen van allerlei kwalen en problemen van psychologische of psychosomatische aard. En aangezien lichaam en psyche enorm veel wederzijdse invloed op elkaar uitoefenen, betekent dit dat je heel wat lijden kunt verzachten of wegnemen met hypnose.

Hoe werkt hypnose nu eigenlijk precies? Vroeger had men het vooral over de twee hersenhelften. De linkerhersenhelft controleert het rechterdeel van het lichaam (behalve de oren), de rechterhersenhelft controleert het linkerdeel van ons lichaam. Bovendien wordt er vaak gezegd dat ons logisch denken (waaronder rekenen) en onze taal vooral huist in de linkerhersenhelft, en onze creativiteit in onze rechterhersenhelft. Dit is maar gedeeltelijk waar. De werkelijkheid is een stuk complexer, en bovendien nemen andere hersendelen het vaak over als een bepaald gedeelte beschadigd geraakt. Men beweert regelmatig dat hypnose de rechterhersenhelft extra activeert. Tijdens hersenscans kunnen we inderdaad zien dat er een ander patroon ontstaat dan wanneer men slaapt of wakker is. Het onderzoek naar wat er precies aan de hand is, is echter nog geenszins afgesloten. Wel kunnen we met zekerheid zeggen dat de hersenen gewoonlijk werken alsof het gesuggereerde echt wordt geregistreerd, en dit in tegenstelling tot wat er gebeurd wanneer men zich gewoon iets inbeeldt! Tal van experimenten (vaak met PET scans, zoals het experiment van Henry Szechtman van de McMaster University in Ontario uit 1998, of het pijnreductie experiment van Pierre Rainville van de University of Montreal van een jaar daarvoor) hebben dit al uitgewezen.

Hersenexperimenten geven ons overigens een goed voorbeeld van waarom hypnose zo effectief is bij (onder andere) pijnbestrijding. Tijdens een experiment werden proefpersonen geconfronteerd met pijnprikkels van verschillende intensiteiten. Hierbij moesten ze rapporteren hoeveel pijn ze hadden terwijl ook hun hersenactiviteit geregistreerd werd. De subjectieve pijnbeleving van eenzelfde intensiteit verschilde enorm sterk van proefpersoon tot proefpersoon, maar vooral het geactiveerde hersengebied bij de pijnbeleving was interessent: dit was immers een gebied dat instaat voor herinnering en ervaring! Hoe sterk je pijn ervaart, hangt dus grotendeels samen met de manier waarop je ermee omgaat en niet enkel met de objectieve intensiteit!

 

 

---

Traditionele therapie

'Een belangrijk probleem voor alle vormen van psychotherapie is de patiënt motiveren om te doen wat moet gedaan worden. Hij moet teruggaan naar 'onafgewerkte zaken' die hij niet heeft afgewerkt in het verleden omdat het zo pijnlijk was dat hij moest vluchten. Nu, als hij wordt aangemoedigd om terug te gaan en het af te werken, is het nog altijd pijnlijk; het wekt zijn miserie opnieuw op, en vanuit het korte termijn zicht wordt het nog steeds best vermeden. Hoe kan hij overtuigd worden om met de taak bezig te blijven - uiteindelijk, hoe kan hij zichzelf bezighouden met de taak - wanneer er nog steeds zulke hoeveelheid onaangenaamheid is om door te geraken?'

Chris Hatcher & Philip Himelstein, in The Handbook of Gestalt Therapy

Ondanks het feit dat we ook spirituele stromingen die hun nut bewezen hebben niet negeren, zijn we natuurlijk erg geïnteresseerd in wat traditionelere therapieën ons te bieden hebben. Daarom hebben we ook elementen van allerlei verschillende stromingen opgenomen in onze aanpak. Enkele van deze stromingen zijn:

Psychoanalyse: de aanpak van Freud, die psychoanalyse uitvond om in de plaats van hypnose te gebruiken. Traditionele psychoanalyse gaat ervan uit dat je de oorzaak van een probleem moet vinden (bijvoorbeeld door vrije associaties), en dat er vervolgens catharsis (of reiniging) volgt. In de regel kan psychoanalyse erg veel tijd vergen. Freud was een pionier, die een aantal geweldige inzichten had (zo duiden de befaamde 'Freudiaanse versprekingen' op onbewuste associaties), maar zijn onderzoek werd ook beperkt door het feit dat hij een beperkt soort cliënteel had. Psychoanalyse werd getransformeerd en uitgebreid door leerlingen van Freud (waarvan de bekendste, Jung, het had over archetypen en het collectief onbewuste) en andere toonaangevende therapeuten, zoals Lacan (die vooral veel aandacht had voor de taal).

Systeemanalyse: houdt zich vooral bezig met hoe iedereen een deel is van een groter geheel, en met hoe verschillende groepen met elkaar in verbinding staan. Er zijn drie generaties te onderscheiden binnen dit soort denken: de periode waarin de mens werd gezien als een homeostatisch systeem (door Freud het 'vat van Lorenz' genoemd: er is een vat met één uitlaat, en wanneer het vat te vol geraakt, wordt er energie naar buiten gelaten zodat alles in evenwicht kan blijven), de periode waarin een persoon werd gezien als een organisme met een semi-permeabele wand (zodat energieën naar buiten en binnen kunnen), en het huidige tijdperk, waarin de vergelijking met de chaostheorie wordt gemaakt.

Gedragstherapie: hierin wordt men bijvoorbeeld geleidelijk aan geconfronteerd met het probleem of het object van de angst, tot men uiteindelijk in staat is er het hoofd aan te bieden. Een minder confronterende variant wordt vaak gebruikt in hypnoseoefeningen of NLP-sessies.

Gestalttherapie: de Gestaltpsychologie heeft enorm veel bijdragen geleverd op het gebied van de werking van onze zintuigen en gezichtsbedrog (denk maar aan de trappen van de kunstenaar Escher). Gestalttherapie spitst zich toe op het organisme als een geheel, en de interactie met de omgeving. Vaak is dit soort therapie wel vrij confronterend.

Client-centered therapie: dit is een stroming waarbij het luisteren naar de cliënt centraal staat, met een minimale inbreng van de therapeut.

Dirk Vandereyken gebruikt principes uit al deze therapieën in zijn aanpak.

 

---

NLP (neurolinguïstisch programmeren)

 

Er is een oud verhaal over een boilerreparateur die werd gehuurd om het enorme boilersysteem van een stoomschip te repareren die niet goed werkte. Nadat hij had geluisterd naar de beschrijving van de problemen door de ingenieur en enkele vragen gesteld te hebben, ging hij naar de boilerkamer. Hij keek naar het doolhof van kronkelende pijpen, luisterde naar het bonzen van de boiler en het sissen van de ontsnappende stoom voor enkele minuten, en betastte een aantal pijpen met zijn handen. Dan neuriede hij zachtjes voor zichzelf, reikte hij in zijn werkpak en nam hij er een kleine hamer uit, en tikte hij één keer op een helderrode klep. Onmiddellijk begon het hele systeem perfect te werken, en de boilerreparateur ging naar huis. Toen de eigenaar van het stoomschip een rekening van $1000 dollar kreeg, klaagde hij dat de boilerreparateur maar vijftien minuten in de motorruimte was geweest, en eiste hij een gedetailleerde rekening. Dit is wat de boilerreparateur hem stuurde:
Om met de hamer te tikken: $.50
Om te weten waar te tikken: $ 999.50
Totaal: $ 1000

Bandler & Grinder, uit From Frogs Into Princes

 

Neurolinguïstisch programmeren ontstond in de jaren zeventig, toen Richard Bandler en John Grinder elkaar leerden kennen aan de progressieve universiteit van Santa Cruz. De ene was een transformationeel grammaticus, terwijl de ander een student was die wat bijverdiende door sessies van bekende personen op te nemen. De twee begonnen samen te werken omdat ze zich begonnen af te vragen wat die verschillende personen (zoals de antropologe Margaret Mead, hypnotherapeut en psychotherapeut Milton H. Erickson en vele anderen) nu eigenlijk zo effectief maakte in hun (menswetenschappelijk) veld.

Al snel meende het duo bepaalde taalpatronen te ontwaren die de verschillende therapeuten of onderzoekers die zij bestudeerden gemeen hadden. Hierbij kwam ook de transformationele grammatica handig te pas. Bandler en Grinder publiceerden hun eerste (vrij droge en moeilijke) boek The Structure of Magic, dat gevolgd werd door Frogs Into Princes. Honderden boeken van allerlei auteurs zouden daarop volgen.

Aanvankelijk was de aandacht van het duo vooral gericht op de taal, maar al snel begonnen ze zich ook te concentreren op zaken als lichaamshouding, ruimtelijkheid, associaties, het werken van de zintuigen, enzovoort. Hieruit ontstond neurolinguïstisch programmeren, ook wel NLP genoemd.

NLP is niet echt een therapeutische stroming te noemen: het is een metastroming. Daarmee bedoelen we dat het beschrijft en verklaart hoe andere stromingen werken. NLP is erg nuttig bij het hypnotiseren, of is een sterk werktuig om te gebruiken tijdens therapeutische sessies of coaching.

De naam 'NLP' kan evenwel lichtjes misleidend werken: er wordt bijvoorbeeld helemaal niet rechtstreeks met de hersenen gewerkt. NLP is geen neurochirurgie! Met de benaming wilt men vooral zeggen dat je patronen kunt afleren die je problemen bezorgen, en dat je nieuwe dingen en vaardigheden kunt aanleren. Dat 'programmeren' is dus positief bedoeld!

Daarom wordt er ook veel aandacht besteedt aan 'modeleren': dit is wanneer je een model (van iemand, van jezelf of van een vaardigheid) gebruikt om daaruit te leren. Bovendien biedt NLP-therapie ook ruimte om meer te doen dan alleen maar praten: je kunt werken met visualisaties, met lichamelijkheid en ruimtelijkheid, met jouw gehoor en gevoel, enzovoort.

Onderzoek wijst uit dat NLP een effectieve stroming is, die bovendien voortdurend in beweging is en zichzelf regelmatig bijstelt. Zo hebben we ook een aantal ideeën die Bandler en Grinder aanvankelijk naar voren brachten (zoals het verband tussen oogbewegingen en gehoor, gevoel of gedachten) al aangepast. Hierdoor is er geen stagnatie of veroudering opgetreden, en blijft de NLP-wereld de vinger aan de pols van de psychologische wereld houden.

Binnen onze VZW is Dirk Vandereyken een Master in het NLP.

 

 

---

Vzw Psycho Diversity Project

 

'Verachten is gemakkelijk; begrijpen is beter'

Matthias Claudius

Welkom op de rubriek van Psycho Diversity Project, of PsyDiP! Zoals onze naam het al zegt, is het de bedoeling dat iedereen, of het nu om individuen, groepen, (sport)clubs of bedrijven gaat, bij ons terecht kan om allerlei doelen te realiseren. Gewoonlijk gaat het om doelen van psychologische of psychosomatische aard: het aanscherpen of aankweken van een vaardigheid (zoals beter leren communiceren, debatteren, presenteren of zingen), beter leren omgaan met bepaalde thema's (zoals hoogsensitiviteit en angsten), enzovoort.

Hierbij bieden we ruimte voor het aan bod komen van diversiteit op alle niveaus: persoonlijkheid, de rollen die je inneemt in jouw dagelijkse leven, seksualiteit, wereldbeeld, cultuur, etniciteit, spiritualiteit, psychologische stromingen... Iedereen die diversiteit omarmt is welkom bij PsyDiP, want net het bestaan van zoveel verschillen maakt onze wereld zo interessant en boeiend. Mede dankzij deze diversiteit zijn we in staat bij te leren: over onszelf, over de ander en over het andere. Het ontdekken van hoe rijk wij en de mensen en de dingen om ons heen zijn is een bezigheid die bijzonder veel energie kan geven en waar we sterk door kunnen groeien. Leren anderen en jezelf begrijpen en begrip tonen is daarbij een hoofdthema waarbij we graag en met veel plezier helpen.

De leden van PsyDiP dragen een project uit. Dit betekent dat onze hulpverleners een duidelijke visie hebben. We omarmen veelzijdigheid, en dus willen we zelf veelzijdig zijn. We werken samen met therapeuten en andere hulpverleners die actief zijn op allerlei gebieden, zodat we indien dat aangewezen en gewenst is onze cliënten een totaalpakket kunnen aanbieden dat zich niet beperkt tot enkel praatsessies. Er is plaats voor het mentale, voor het fysieke en voor het spirituele. We gaan hierbij graag de dialoog aan, en we staan altijd open voor eventuele suggesties en vragen via ons emailadres, ons telefoonnummer of ons forum. We hopen alvast dat deze website zal bijdragen tot een beter begrip van wat we beogen en wensen jou veel leesplezier!

Vzw Psycho Diversity Project
Lombaardenstraat 49
3000 Leuven
België

Tel (nationaal): 0494 38 27 44
Tel (internationaal): +32 494 38 27 44

Emailadres: dirk@badass.be 

EEN TAAKOMSCHRIJVING

'Als je met een ernstig probleem geconfronteerd wordt, denk dan zeer goed na.
Is er een oplossing, dan heeft het geen zin om u op te winden.
Is er geen oplossing, dan heeft het geen nut om u op te winden.'

De Dalai Lama

Het doel van VZW Psycho Diversity Project is het aanbieden van een moderne menselijke, praktische, multidisciplinaire, én wetenschappelijk verantwoorde manier om doelen te bereiken of psychologische thema's aan te pakken. Dit kan gebeuren voor individuen, groepen, of bedrijven. Bovendien verzorgen we geregeld cursussen en andere activiteiten.

Een moderne en menselijke aanpak

'Absorbeer wat bruikbaar is;
verwerp wat dat niet is.'

Bruce Lee

Een moderne en menselijke aanpak houdt onder andere in dat hulpverleners geven om hun cliënten en zich betrokken voelen bij de thema's waarmee mensen worstelen. Behandelingen waarbij de therapeut zich afstandelijk gedraagt zijn achterhaald: het is begrijpelijkerwijs moeilijk om je comfortabel te voelen bij een hulpverlener waarvan je het gevoel hebt dat hij niet om jou geeft. Ook een client-centered aanpak waarbij er enkel geluisterd en met het hoofd geknikt wordt, wekt bij heel wat mensen de nodige irritaties op en dat is toch zeker niet de bedoeling!

Wij denken dat de sympathieke Stephen Gilligan - een leerling van de grote Milton H. Erickson - het bij het rechte eind heeft als hij zegt: 'drop into center, open into field'. Daarmee bedoelt hij: centreer jezelf, en open jezelf voor anderen. Op die manier zullen anderen zich ook gemakkelijker openen voor jou. Wie zich goed in zijn of haar vel voelt, hoeft niet angstig te zijn om mee te leven met iemand anders... maar meelevend zijn is iets anders dan zelf depressief worden! Net zoals in andere relaties moet je er enkel over waken dat je geen negatieve emoties gaat overnemen, want daar heeft natuurlijk niemand iets aan! Freud ging achter zijn cliënten - die hij analysanten noemde - zitten om overdracht te vermijden. Een studie van zijn biografie toont echter dat Freud zich oncomfortabel voelde als hij iemand anders in de ogen moest kijken - mogelijk een van de redenen waarom hij afhaakte als hypnotherapeut en psychoanalyse uitvond. Wij houden van warmte en contact met onze cliënten, en er zijn voldoende manieren om negatieve emoties of gedachten niet over te dragen. Toch zijn we wél voorstander van overdracht wanneer het gaat over positieve energie - zolang die wordt gericht naar even positieve doelen.

Verder is het belangrijk dat een hulpverlener zich kan aanpassen aan zijn of haar cliënten. Het is niet onze bedoeling elk probleem te passen binnen onze theorieën, maar wel om onze eigen aanpak aan te passen aan het probleem en het individu. Volgens ons is het een extra voordeel als je van meerdere markten thuis bent, zodat je op maat kunt werken, en zodat je jezelf kunt richten naar de persoon zelf, en de specifieke doelen die hij of zij zich stelt. Onder andere hierom proberen wij ook op de hoogte te blijven van de evolutie binnen verschillende vakgebieden zodat we zelf zo veelzijdig mogelijk kunnen werken.

Het mag leuk zijn

'Humor en geduld zijn de kamelen waarmee je door alle woestijnen kunt gaan.'

Phil Bosmans

Bezig zijn met jouw doelen te bereiken of jouw problemen aan te pakken (dat laatste is een negatievere manier om het eerste te zeggen, maar we vermelden het toch om duidelijk te maken dat we wel degelijk ook bezig zijn met therapie) kan enorm veel energie en voldoening geven. Veel mensen hebben het gevoel dat ze 'aan zichzelf moeten werken', dat ze 'moeite moeten doen', en dat ze 'energie' in de aanpak van hun problemen moeten steken. Dit is natuurlijk gedeeltelijk juist, maar bij een hulpverlener mag er ook wel eens gelachen worden! Natuurlijk is er ruimte om eens goed uit te huilen, en kan het wel eens zwaar zijn om je te verdiepen in wat jij ziet als obstakels, maar ook grapjes en positieve emoties horen thuis in het gevoelsleven van een mens.

Het doorbreken van tradities

'Gewoonte en tradities zijn er om ons aan te sporen ze te veranderen.'

Luc Delafortrie

Gewoonlijk ontmoeten wij onze cliënten in onze eigen spreekkamers. Maar soms is het interessant een verplaatsing te maken. Zo is het zo nu en dan aangewezen om een kind te bekijken, of een volwassene op te zoeken, in zijn of haar natuurlijke omgeving. Vaak is het bijvoorbeeld ook aangenamer om een relatie te verbeteren terwijl je samen op restaurant zit dan als het koppeltje zich oncomfortabel voelt in een meer traditionele therapeutische setting. Natuurlijk staan we ook hierbij altijd open voor suggesties. Het is voor ons trouwens ook leerrijk te horen hoe iemand anders onze spreekkamers zou willen inrichten, of wat voor leesvoer we in huis zouden moeten halen, of wat voor muziek we op de achtergrond kunnen laten spelen! Genoeg van Enya, Le Grand Bleu, The Lord of the Rings of Cirque du Soleil? Zeg het ons dan gewoon, of breng zelf een cd'tje mee!

Wetenschappelijk verantwoord

'Vandaag de dag zeggen en schrijven veel wetenschappers meer dan ze weten;
vroeger wisten sommigen meer dan ze schreven.'

Matthias Claudius

Er bestaan heel wat psychologische stromingen, en wie met een kritisch oog naar deze verschillende interpretaties, theorieën en aanpakken kijkt, kan heel wat leren. Onze hulpverleners volgen allemaal verschillende stromingen, pikken mee wat bij hen past en gebruiken wat volgens hen en hun cliënten het meest effectief zou zijn om een bepaald doel te bereiken. Het leukste is als zoiets in overleg met de cliënt kan gebeuren. Vaak heeft iemand bijvoorbeeld al een goed idee van wat hij of zij wilt... en de praktijk leert ons dat zelfs leken het vaak bij het rechte eind hebben als ze er bijvoorbeeld van overtuigd zijn dat 'hypnose wel goed zal werken' bij hen.

We willen ook kritisch blijven tegenover wat we zelf hebben geleerd. Zo worden er binnen het oorspronkelijk neuro-linguïstisch programmeren heel wat dingen verteld waarvan we tegenwoordig weten dat ze niet kloppen (bijvoorbeeld dat oogbewegingen naar opzij betekenen dat je auditief aan het denken bent, terwijl oogbewegingen naar beneden betekenen dat je kinesthetisch aan het denken bent - er is enkel evidentie gevonden voor de stelling dat mensen die naar boven kijken zich vaak visueel iets aan het inbeelden zijn) en hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld hypnose (zoals de stelling dat je spierkracht posthypnotisch zo sterk kunt vergroten dat het de eigen mogelijkheden ver overstijgt). Door op de hoogte te blijven van nieuwe ontdekkingen en inzichten, is het mogelijk de eigen ideeën geregeld bij te sturen en flexibel te blijven.

Praktisch

'Wilt u alsmaar zoekend blijven?
't Goede is zo dichtbij.
Leer slechts het geluk te grijpen,
want het ligt in het bereik.'

Johann Wolfgang von Goethe

We denken dat iedereen baat kan hebben bij een regelmatig bezoek aan een therapeut - zolang je iemand vindt waar je jezelf goed bij voelt, en die je ook daadwerkelijk vooruit helpt. Toen Dirk - onze voorzitter - een opleiding in het neuro-linguïstisch programmeren volgde, werd hij vaak geanalyseerd en was hij geregeld bezig met zijn specifieke gedrag, capaciteiten, overtuigingen en waarden. Ondanks het feit dat hij geen echte problemen had, groeide hij wel als mens en werd hij mede daardoor een betere hulpverlener.

Zelf houden we ons graag aan een duidelijke richtlijn. Als je na een tiental bezoeken nog niet merkt dat je vooruit komt, dat je jezelf beter voelt als je buitengaat, dat je jouw problemen aan het aanpakken bent, dat je jouw doelen begint te bereiken, dat je jouw ei kwijt kunt, of dat je tot nieuwe inzichten komt (en liefst meerdere van deze mogelijkheden), is het vaak een goed idee om te stoppen met de therapie. De kans is immers groot dat er een andere therapeut is die je beter vooruit kan helpen, of waarbij je jezelf beter bij voelt!

Multidisciplinair

'Als een hamer het enige gereedschap is waar je over beschikt,
ben je geneigd ieder probleem als een spijker te zien.'

Abraham Maslow

Wat bedoelen we overigens met 'multidisciplinair'? Wel, we denken dat het belangrijk is om voldoende contacten te onderhouden met betrouwbare kinesisten, spirituele hulpverleners, dokters, voedingsspecialisten, hulpgroepen, enzovoort. Op deze manier is het vaak mogelijk een nog effectievere aanpak te kiezen. Verder bedoelen we natuurlijk ook dat we zelf van meerdere markten thuis zijn. Op die manier proberen we zo flexibel genoeg te zijn, en ons zo goed mogelijk aan te passen.

Individuen, groepen en bedrijven

'Wanneer een diplomaat "ja" zegt, bedoelt hij "misschien", wanneer hij "misschien" zegt, bedoelt hij "nee", en als hij "nee" zegt, is hij geen diplomaat.'

Henry Louis Mencken

Hulpverlening vindt vaak plaats tussen een gids en zijn of haar cliënt. (We houden wel van dat woordje 'gids': het is immers niet de bedoeling dat iemand raad opvolgt die de oorsprong kent in onze eigen gevoelswereld of in ons persoonlijk wereldbeeld, maar wel dat we mensen helpen de juiste raad in zichzelf te vinden. Als enkel goede raad zou helpen, zou je immers even goed terecht kunnen bij de eigen vrienden!) Regelmatig is het echter aangewezen om met meerdere personen tegelijk te praten, en tijdens cursussen is het natuurlijk evident dat je bezig bent met groepen mensen. Zo proberen we heel wat activiteiten te organiseren voor hoogsensitieve personen (of 'HSP's'). En natuurlijk kunnen ook bedrijven profiteren van onze kennis.

Thema's

'Vertel me niet dat dit een moeilijk probleem is.
Als het niet moeilijk was, zou het geen probleem zijn.'

Ed Koch

In principe kunnen we helpen met het aanpakken van de meeste problemen. Sommige aandoeningen worden het best ook bestreden met medicijnen, maar dat aantal is niet erg hoog. Wie aan een psychose leidt (dat is een psychologische ziekte waarbij men zich dingen gaat inbeelden die niet echt zijn), laat zich bijvoorbeeld best ook opvolgen door een psychiater of een dokter. Ook wie lijdt aan een klinische manische depressie (waarbij maandenlange depressies gevolgd worden door maandenlange euforie) doet er goed aan iemand op te zoeken die hem of haar farmaceutisch kan helpen. Wij kunnen echter ook extra hulp bieden. We zijn er wel van overtuigd dat veel mensen te vlug en te veel pilletjes krijgen voorgeschreven. Vaak werken deze ook nog eens verslavend, beïnvloeden ze het geheugen, en zijn er andere onplezierige neveneffecten, zoals impotentie, zenuwtrekken, enzovoort. Bovendien camoufleren ze vaak het probleem zonder het echt aan te pakken.

Een aantal veel voorkomende klachten waar we graag bij helpen zijn;

· Relatieproblemen (meestal gaat het om geliefden, maar het kan natuurlijk ook om vrienden of familieleden gaan)
· Angsten (van allerlei soort)
· Zelfbeeldproblemen en onzekerheid
· Sociale problemen
· Opvoedingsproblematiek
· Seksuele problemen
· Problemen bij hoe anderen reageren op de eigen seksuele voorkeur
· Neuroses
· Verslavingen
· Psychosomatische problemen (zoals door stress veroorzaakte pijnen of ziekten)
· En natuurlijk nog veel meer

Doelen

'Als je zorg draagt voor de middelen, zal het doel wel voor zichzelf zorgen.'

Mahatma Gandhi

Natuurlijk zijn doelen veel belangrijker dan problemen. Een doelomschrijving is trouwens een positieve manier om te zeggen naar wat je een probleem wilt ombuigen, of hoe je een thema wilt aanpakken. Bovendien kan je natuurlijk doelen hebben zonder dat er echte problemen zijn! Daarom vermelden we het bereiken van doelen en het aanpakken van problemen apart, ook al is die tweedeling grotendeels kunstmatig.

· Beter worden in een bepaalde sport of activiteit (zoals zingen, voetbal, vechtkunsten, enzovoort)
· Het aanscherpen van de eigen sociale vaardigheden
· Communicatietechniek
· Begeleiding (bijvoorbeeld bij het uitgaan)
· Personal coaching
· Beter studeren of werken
· Time management
· Enzovoort

Specifieke doelstellingen voor bedrijven

'Het enige moment waarop je communicatie hebt,
is als twee mensen de taal even goed of even slecht spreken.'

Margaret Mead

Vaak hebben bedrijven, verenigingen of clubs specifiekere doelstellingen dan wat we al vermeld hebben. Ook hierbij kunnen we helpen. We denken dan aan dingen als:

· Presentatietechnieken
· Communicatie
· Wellness
· Groepsdynamiek
· Trajectbegeleiding
· Personeelsselectie
· Telefoontechnieken
· Debattechnieken